Алматыдағы қоғамдық көліктің келешегі: аэротакси мен әлеуметтік теңсіздік

Алматыдағы қоғамдық көлік мәселесі тек жазғы кафеде кофе ішіп отырған адамдарға қатысты емес, ол бүкіл қаланың әлеуметтік проблемаларына назар аударады. Бұл мәселе қоғамдағы әділетсіздікті көрсетіп, мемлекет азаматтардың қажеттіліктеріне емес, байлар мен дәрежесі жоғары адамдардың мүдделеріне көбірек көңіл бөлетінін айқын білдіреді.

Мамыр айында Алматы билігі Тимирязев көшесінен BRT желісін алып тастау мәсе­лесін көтерді. Сарапшылар бұл шешімнің қала тұрғындары үшін жағымсыз салдарларын атап өтуде: автомобильдерден түскен жүктемені арттырып, қоғамдық көлік жүйесінің дамуына кері әсер етеді.

Бұл жаңалықтар аэротакси жобасының іске асуымен сәйкес келді, бұл қала тұрғындарының өмірінде жаңа көлік формасын енгізуге ықпал етеді. Вице-премьер Қанат Бозымбаевтың айтуынша, 1 шақырымға билет бағасы 1 долларды құрайды, бұл көлік түрін тек ауқатты адамдар ғана пайдалана алатынын көрсетеді.

Көріністе бұл екі жаңалық бір-бірімен байланысты емес сияқты, бірақ оларға қатысты жасалатын пікірталастар ерекше назар аудартады. Қоғамдық көлікті дамытуға келгенде, билік көбінесе мәселені қымбат немесе қиын деп сипаттайды. Бірақ, Алматының қоғамдық инфрақұрылымының дамуына келер болсақ, ресурстар жетіспейді.

Бай адамдар үшін ресурстар әрқашан табылады: Көкжайлауға жету үшін аспа жол, тікұшақ парктері және жаңа қала жобалары — мұның бәрі жоғары деңгейде жоспарланып, келісімдермен бекітіледі.

Бұл жағдай Қазақстанның әлеуметтік стратификациясының куәсі. Елде екіге бөлінген қоғам — бір бөлігінде байлар, екінші бөлігінде қоғамдық инфрақұрылымсыз өмір сүре алмайтын адамдар бар. Жоғарғы топтың өкілдері ие болып отырған мүмкіндіктері мен инфрақұрылымы жақсы, ал төменгі топтың тұрғындары биліктің қамқорлығын күтуге мәжбүр.

Тұрмыстық қиындықтарға қарамастан, бай азаматтар үшін мемлекет әрдайым көмектесудің жолын табады, себебі олар экономикаға инвестиция салып отыр. Ал, еңбек ету үшін қажетті қызметтерді атқаратын, яғни қоғамдық көлікке мұқтаж адамдардың жағдайы ешкімнің назарында емес.

Мемлекет қазіргі таңда ауқатты адамдар үшін арнайы жасалған әлемді қалыптастыруда, оған жағдайы төмен адамдардың мүлде қатынасы болмайды. Мұндай қоғамдағы жіктелу бірінші көзқарасқа байқалмаса да, шын мәнінде бұл мәселелерді айқындайды.